|
Zdrowie
|
|
|
Twoje dziecko w dobrych rękach!
|
|
|
Ciąża to radosne oczekiwanie. To także niepokój związany z prawidłowym rozwojem dziecka. Przyszła mama powinna być świadoma zagrożeń, ale i możliwości współczesnej medycyny stojącej na straży bezpieczeństwa płodu – mówi lekarz ginekolog - położnik Jacek Franczak, specjalizujący się w badaniach prenatalnych przesiewowych, który opiekuje się pacjentkami Scanmed Universum w Krakowie.
|
 Ostatnia dekada przyniosła ogromny postęp w medycynie prenatalnej, która zajmuje się diagnostyką i terapią płodu. Stało się to możliwe dzięki rzetelnej działalności Fundacji Medycyny Płodu z Londynu oraz dzięki rozwojowi ultrasonografii. W Polsce kilkudziesięciu lekarzy posiada certyfikat uzyskany podczas szkoleń w angielskiej fundacji.
Posiada Pan certyfikat angielskiej fundacji – jak to jest istotne dla pracy, którą Pan wykonuje oraz bezpieczeństwa nienarodzonych pacjentów?
dr Jacek Franczak: Badania prenatalne wykonywane w standardach wyznaczonych przez Fundację Medycyny Płodu to przede wszystkim nieoceniona wiedza. To wzrost bezpieczeństwa moich nienarodzonych pacjentów oraz lepsza diagnostyka w zakresie badań płodu. Proszę zauważyć, że płód jest dziś pacjentem i jak każdy pacjent jest diagnozowany oraz może być leczony. USG oraz badania krwi umożliwiają wykrycie chorób u nienarodzonego dziecka. Schorzenia te zazwyczaj wymagają leczenia po przyjściu na świat. Właściwa, wczesna oraz przeprowadzona na najwyższej jakości sprzęcie diagnoza ma ogromne znaczenie dla dziecka oraz jego rodziców. Posiadanie przez lekarza certyfikatu Fundacji to wyznacznik profesjonalizmu lekarza, jego wiedzy oraz jakości sprzętu, którym będzie wykonywane badanie ultrasonograficzne.
Kiedy przyszła mama powinna mieć wykonane badania prenatalne?
dr Jacek Franczak: Kobieta będąca w ciąży powinna się poddać trzem badaniom USG – badaniom prenatalnym zgodnych z kanonem międzynarodowych zasad. Pierwsze badanie przypada na pierwszy trymestr ciąży – wykonujemy je między 11 a 14 tygodniem ciąży. Badanie to polega na ocenie markerów ultrasonograficznych - oceniamy m.in. markery kości nosowej i przezierności karku. Drugi element oceniany w badaniu USG odzwierciedla obrzęk tkanki podskórnej w okolicy karku płodu, czyli odległość między tkanką podskórną, a skórą na wysokości karku dziecka. Zwiększenie wartości występuje w niektórych zespołach spowodowanych aberracjami chromosomalnymi: w zespole Downa, Edwardsa oraz w zespole Turnera. Wiarygodność wyników wynosi około 75%. Uzyskane wyniki poddawane są analizie komputerowej pozwalającej ocenić ryzyko wystąpienia wad genetycznych. Moja praca jest na bieżąco sprawdzana, zatem wiarygodność badań jest potwierdzana przez międzynarodowy zespół, który opracował markery oraz sposób ich odczytywania.
Kiedy zatem czas na kolejne dwa badania?
dr Jacek Franczak: Drugie badanie przypada na 20-23 tydzień ciąży, natomiast trzecie wykonujemy między 30 a 33 tygodniem.
Jakie znaczenie ma badanie krwi w kontekście diagnostyki prenatalnej?
dr Jacek Franczak: Test krwi jest wykonywany w dniu badania USG. Podnosi on wiarygodność badań ultrasonograficznych – to tzw. test podwójny, test PAPP-A. Jest to badanie dwóch hormonów – białka PAPP-A oraz beta-hCG. Wahania poziomów tych hormonów są bardzo charakterystyczne dla niektórych stanów chorobowych. Jest to badanie przesiewowe głównie w kierunku zespołu Downa i zespołu Edwardsa. Podnosi znacznie wykrywalność płodów chorych – wiarygodność diagnozy wzrasta do 90%. Na podstawie testu krwi wyodrębniona zostaje grupa kobiet ciężarnych, u których ryzyko zespołu Downa u dziecka jest podwyższone.
Jakie inne wady genetyczne są wykrywane dzięki badaniom prenatalnym oraz testom krwi?
dr Jacek Franczak: Diagnostyka pierwszego trymestru jest nakierowana na wykrywanie przede wszystkim wad genetycznych, czyli anomalii chromosomalnych. Głównymi schorzeniami z tej grupy są zespół Downa, zespół Edwardsa oraz zespół Pataua. Niestety tych chorób nie da się leczyć. Innymi wadami rozwojowymi, które można wykryć robiąc badania przesiewowe to wady serca wykrywane przy pomocy markerów wad sercowych. To bardzo istotne w przypadku poważnych wad, kiedy dziecko musi zaraz po narodzeniu być poddane zabiegom chirurgicznym ratującym jego życie. Diagnostyka pierwszego trymestru pozwala także wykryć przepukliny powłok brzusznych – część z nich idzie w parze z wadami genetycznymi. Są też wady, które bardzo źle rokują – to wady mózgu. Moim zadaniem jest wykrycie owych anomalii – matka dziecka następnie decyduje o kolejnych badaniach, bardziej inwazyjnych, lecz dających odpowiedź, czy mamy do czynienia ze zdrowym płodem, czy chorym. Kobietom proponowana jest amniopunkcja. To badanie pozwala rozpoznać chorobę płodu lub ją wykluczyć. Polega na nakłuciu pęcherza płodowego i pobraniu próbki płynu owodniowego, który zawiera komórki płodu pochodzące ze złuszczającej się skóry dziecka. Ryzyko utraty ciąży w wyniku amniopunkcji wynosi 1,5%. Stąd też badanie to stanowi zagrożenie na potencjalnie zdrowej ciąży.
Badania pierwszego trymestru pozwalają zdobyć wiele informacji na temat zdrowia dziecka. A te pozostałe? Jak one wpływają na wiedzę o rozwoju płodu?
dr Jacek Franczak: Badania drugiego trymestru, przeprowadzane między 20 a 23 tygodniem, to badanie tzw. połówkowe. W tym badaniu widzimy znacznie więcej szczegółów. Jest to badanie w dwuwymiarze, z tym, że można dołączyć badanie w trójwymiarze – to zależy od sprzętu. Ja pracuję na sprzęcie, który pozwala na badanie w 3D. Daje mi to szerszy wachlarz możliwości diagnostycznych – dokładnie widzę twarz, nóżki, kręgosłup, itd. Oglądam dziecko od stóp do głów, widzę dokładnie anatomię płodu, mogę ocenić ilość kości oraz ich długość. Stwierdzam jak się rozwija mózg dziecka. W tym badaniu dokładnie oceniam budowę górnej wargi dziecka – jest to jeden z wymogów Fundacji. Podczas badania sprawdzamy także markery genetyczne drugiego trymestru. Z mojej praktyki wynika, że i rodzice chcą, by badanie było przeprowadzone w 3D. Rodzice bardzo chętnie oglądają swoje dziecko, wówczas nawiązuje się pierwsza więź emocjonalna. Myślę, że badanie to stanowi przyszłość badań prenatalnych.
Badania te to głównie diagnostyka schorzeń – czy służą one także do wykluczania chorób?
dr Jacek Franczak: Tak. Podczas badań i oceny płodu możemy wykluczyć ponad 90% wad rozwojowych, z których część idzie w parze z wadami genetycznymi.
W badaniach tych stosuje się także technikę dopplerowską – na czym polega i w jakich sytuacjach jest stosowana?
dr Jacek Franczak: Technika dopplerowska jest wykorzystywana w sytuacjach, kiedy podejrzewamy zaburzenia wzrostu płodu, kiedy mamy obciążony wywiad położniczy u danej pacjentki. Przepływy naczyniowe wykonywane w ramach tej techniki pozwalają stwierdzić niedomykalność zastawek w sercu dziecka. Jeśli jest to technicznie możliwe to sprawdzam przepływ przez przewód żylny. Mogę także sprawdzić przepływ w tętnicach macicznych. Jest to badanie stosunkowo długie, trwa około pół godziny.
Badania nieinwazyjne umożliwiają przeprowadzenie bezpiecznych testów u wszystkich przyszłych mam. Badania te są skierowane do kobiet niezależnie od ich wieku. Bardzo istotne jest to, by trafić do lekarza, który posiada odpowiednią wiedzę oraz sprzęt. Okres ciąży to bardzo ważny czas. 9 miesięcy, które bezpośrednio wpływają na dalsze życie dziecka oraz jego rodziców.
|
|
--- Gabriela Kózka ---
|
|
|
Tagi: , badania, badania prenatalne, badania w ciąży, choroby płodu, ciąża, Edwardsa, USG, w ciąży, wyniki, zdrowie, zdrowie w ciąży, zespół Downa, Zespół Turnera |
|
Podobne artykuły:
|
|
Będziesz mamą - nie pij!
Baby shower – przyjęcie dla przyszłej mamy
Ciemna strona macierzyństwa
Rozmiar penisa
Płyn Lugola, czyli atak zbiorowej paniki
Pielęgnacja włosów u kobiety ciężarnej.
Poronienie ciąży - przyczyny
Ciężarówka, czyli ja
Witaminy. Czy można przedawkować?
Ciąża to nie choroba
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Przepowiednie na 2012 rok
Ciekawostki28-12-11
|
|
Według kalendarza Majów 21 grudnia 2012 roku będzie ostatnim dniem życia na Ziemi. Proroctwa Oriona głoszą natomiast, że właśnie tego dnia rozpocznie się era kataklizmów, która może doprowadzić ludzkość do zagłady. Nasz rodzimy jasnowidz, Krzysztof Jackowski, choć końca świata nie przewiduje, to jednak również nie ma dla nas dobrych wieści...
|
|
czytaj dalej >>
|
|
|
|
|
| Najczęściej komentowane artykuły |
|
|
|
|
